T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi

NÜTRİSYON HEMŞİRELİĞİ


Nütrisyon Nedir?

Beslenme; sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin öğelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda almak için yapılan bir davranıştır. Nütrisyon ise; “enerji ve besin eksikliğinin veya fazlalığının yol açtığı akut ve kronik hastalıklar ve bu durumlara bağlı gelişen nütrisyonel ve metabolik değişikliklerin önlenmesi, tanı konulması ve yönetilmesi ile uğraşan disiplin” olarak tanımlanmıştır.

Nütrisyon Destek Ekibi

Nütrisyon destek ekibi; beslenme desteğine gereksinim duyan hastalara en etkili ve verimli desteği sağlayan, farklı meslek gruplarından oluşmuş sağlık personeli topluluğudur. Multidisipliner bir oluşumdur. Ekip üyeleri arasında; hekim, hemşire ve diyetisyenler yer almaktadır.                    

Nütrisyon Hemşiresi

Kurumun, nütrisyon destek ekibinin belirlediği politika, hedef, kural ve düzenlemeler doğrultusunda hizmetlerin etkin bir şekilde yerine getirilmesinde rol oynar. Nütrisyon destek ekibi hemşireliği de; hemşirelik mesleğinde özel uygulama alanı olarak yerini almıştır.

Nütrisyon hemşirelerinin hangi işleri yaptığını maddeler halinde açıklamak daha kolay anlaşılmasını sağlayacaktır. Branş hemşirelerin görevleri arasında şu maddeler yer almaktadır:

  • Nütrisyon ekibinin doktoru ve diyetisyeni ile birlikte, hastaların nütrisyonel değerlendirmesinde, tedaviye başlama, sürdürme ve sonlandırma sürecinde görev alır.
  • Nütrisyon Destek Tedavisi’nde hemşirelik girişimleri konusunda belirlenmiş olan standartların uygulanmasını sağlar.
  • Ekibin doktoru ve diyetisyeni ile birlikte düzenli aralıklarla hasta viziti yapar.
  • Hasta için belirlenmiş olan nütrisyonel destek planının doğru yöntemle, doğru dozda, doğru şekilde ve uygun pozisyonda uygulanmasını takip eder.
  • Nütrisyon Destek Tedavisi’nde kullanılan araç gereç ve ekipmanların temini, kullanımı ve hastaya uygulanmasında ekip ile birlikte görev alır.
  • Nazoenteral yolla beslenmesine karar verilen hastaya gerektiğinde,  doktor sorumluluğunda nazoenteral tüpleri takabilir.
  • Enteral beslenme tüplerini tıkanma, kırılma, çatlama, bükülme, yerinden çıkma, ciltte irritasyon, enfeksiyon gibi komplikasyonlar açısından takip eder ve önlenmesi için gerekli hemşirelik girişimlerinde bulunur. 
  • Enteral beslenme yollarının bakımı ve pansumanı konusunda klinik çalışanlarına, hasta ve hasta yakınlarına eğitim ve danışmanlık verir.
  • Parenteral nütrisyon uygulanan hastalarda damar yolu ile ilgili komplikasyonların önlenmesi için gerekli hemşirelik girişimlerinde bulunur.
  • Santral venöz kateterlerin bakımı ve pansumanı konusunda klinik çalışanlarına, hasta ve hasta yakınlarına eğitim ve danışmanlık verir.
  • Nütrisyon Destek Tedavisi ile birlikte ilaç, kan ve kan ürünlerinin doğru uygulanması hakkında hekim ve eczacının önerileri doğrultusunda klinik çalışanlarını, hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirir.
  • Beslenme ürünlerinin saklama koşulları, uygulama şekli ve uygulama süresi konusunda ekibin bir üyesi olarak, klinik çalışanlarını, hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirir.
  • Nütrisyon Destek Tedavisi’nin mekanik, metabolik ve enfeksiyöz komplikasyonlarını ekiple birlikte izler. Komplikasyonların önlenmesinde ve tedavi edilmesinde gerekli hemşirelik girişimlerinde bulunur.
  • Klinik hemşirelerine eğitim ve danışmanlık verir.
  • Evde parenteral/enteral yolla beslenme desteği uygulanacak hastalarla ilgili olarak aşağıdaki konularda nütrisyon destek ekibinin üyesi olarak klinik çalışanlarına, hasta ve/veya yakınlarına;
    • Hastanın kullanması gereken beslenme ürünü,  pompa,  set vb. malzemelerin raporlanması,  reçetelendirilmesi ve temini,
    • Beslenme yolunun bakımı ve pansumanı,
    • Gelişebilecek komplikasyonlar ve dikkat edilmesi gerekenler,
    • Beslenme ürünlerini saklama ve uygulama şekli,
    • Gerektiğinde başvurabileceği kişi, kurum ve kuruluşlar,  konularında eğitim verir.

 

Nütrisyon hemşiresi Nütrisyon Destek Biriminde tam zamanlı olarak görev alır, tüm görev ve sorumluluklarını ekip ile birlikte yerine getirir.

Klinik nütrisyon konusunda bilimsel ve güncel yayınları takip eder, seminer, toplantı, kongre ve benzeri etkinliklere katılır.

Bilimsel araştırmalara ekiple birlikte katılır, planlar ve yürütür.

Nütrisyon destek birimindeki görevleri ile ilgili kayıtları tutar.

Görev yaptığı yerlerde Nütrisyon Destek Ekibi ile birlikte klinik nütrisyon ile ilgili hizmet içi eğitim verir ve devamlılığını sağlar.